Ook geen knip waard

De OV chipkaart draait alweer een paar jaar mee en alhoewel het idee in principe goed is, zijn we vrolijk genaaid in de uitvoering. Wie er precies de lachende derde is is mij niet duidelijk maar u en ik zijn het in ieder geval niet.

De Rekenkamer besteedde er al een uitzending aan (zie hier) maar helaas is er niet veel veranderd. Een ov chipkaart kost ons 7,50, terwijl de kosten om zo'n kaart te produceren waarschijnlijk dichter bij de 1,50 liggen. Dit is terugkerende winst, aangezien de ov chipkaart na 4 of 5 jaar automatisch verloopt. Precies, een beetje zoals een auto die na 4 jaar stopt met werken omdat de fabrikant vind dat het tijd wordt voor een nieuwe.

Over het saldo op je ov chipkaart (en je hebt een minimumsaldo nodig van 4 euro voor de bus en 20 euro voor de trein) ontvang je geen rente. Trans Link Systems, de exploitant, is degene die deze rente vermoedelijk opstrijkt. Landelijk gaat het hier om enkele tonnen. En dan zijn er nog de mensen die vergeten uit te checken en daarmee hun 4 euro starttarief kwijt zijn. Je kan het terugvragen maar dan moet je een formulier aanvragen, invullen en opsturen. Voor veel mensen is dit de moeite niet waard, of ze hebben er simpelweg geen tijd voor. Voila, nog een bron van inkomsten voor Trans Link Systems.

Gratis informatie.

Maar wat me het meest dwars zit is de schat aan informatie die verzameld wordt. Bedrijven hebben wel eens een cashback actie: koop je een camera, stuur je een formulier op naar de fabrikant en ontvang je 50 euro retour. Je verkoopt in feite je naam en adres voor 50 euro. Bij Trans Link Systems en de aangesloten vervoerders werkt het andersom. Je wordt geacht je naam, adres, geboortedatum, geslacht, rekeningnummer en al je reisgegevens te overhandigen, en als je dat niet doet moet je meer betalen of meer moeite doen.

Als je bij de NS tegenwoordig een los kaartje wilt kopen, zit hier een toeslag van 1 euro op. En het is niet meer mogelijk een kortingskaartje te kopen. Als je een anonieme ov chipkaart koopt, wordt nog steeds al je reisgegevens verzameld, ze kunnen alleen niet aan je persoon gekoppeld worden. Maar dan mag je natuurlijk nooit je anonieme ov chipkaart opwaarderen met je PIN pas, want dan kunnen ze met terugwerkende kracht alsnog je hele reishistorie aan je persoon verbinden. En je kunt om dezelfde reden ook geen geld terugvragen als je vergeten bent om uit te checken.

Mag ik je telefoonnummer?

Het fraaiste addertje onder het gras zette enige tijd geleden zijn tandjes in mijn voet. Mijn anonieme ov chipkaart, waarvoor ik al die jaren braaf in de rij had gestaan bij de NS balie om hem cash op te laden, was na 4 jaar verlopen. Ik toog naar de balie om een nieuwe kaart te kopen en vroeg of het saldo van de oude kaart overgezet kon worden. Zonder blikken of blozen vroeg de NS medewerkster om mijn paspoort of rijbewijs. "Maar dit is een anonieme ov chipkaart!" stamelde ik. Helaas, de medewerkster, die een dikke huid had gekregen van het jarenlang gefrustreerde reizigers afwimpelen, was onvermurwbaar. Na navraag blijkt dat het saldo van een verlopen anonieme OV chipkaart teruggevraagd kan worden door, jawel, een formulier op te sturen naar Trans Link Systems. Hierop moet het volgende ingevuld worden: voorletters, achternaam, straat, huisnummer, postcode, woonplaats en bankrekeningnummer. Maar wonderlijk genoeg heeft Trans Link Systems om het geld terug te storten ook je geboortedatum, geslacht en telefoonnummer nodig.

Zonet de klantenservice van Trans Link Systems gebeld en de medewerkster, Priscilla, om haar geboortedatum gevraagd. Die wilde ze niet geven, maar ze moest er wel om lachen. Haar telefoonnummer durfde ik niet te vragen.